Nasze serwisy używają informacji zapisanych w plikach cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie plików cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki, które możesz zmienić w dowolnej chwili. Więcej informacji odnośnie plików cookies.

Obowiązek informacyjny wynikający z Ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw.

Wyłącz komunikat

 
 

Logowanie

Logowanie za pomocą Centralnej Usługi Uwierzytelniania PRz. Po zakończeniu pracy nie zapomnij zamknąć przeglądarki.

Humanities and Social Sciences (dawna nazwa: Ekonomia i Nauki Humanistyczne)

Humanities and Social Sciences
(dawna nazwa: Ekonomia i Nauki Humanistyczne)
22 (1/2015), DOI: 10.7862/rz.2015.hss.12

DEMOKRACJA BEZPOŚREDNIA W MYŚLI POLITYCZNEJ WSPÓŁCZESNYCH POLSKICH PARTII POLITYCZNYCH

Małgorzata PODOLAK
Dodany przez: Justyna Stecko

DOI: 10.7862/rz.2015.hss.12

Streszczenie

Przedmiotem analizy są dokumenty współczesnych partii politycznych w kontekście demokracji bezpośredniej. Demokracja bezpośrednia daje obywatelowi prawo do decydowania o najważniejszych sprawach państwowych. W Polsce instrumentami demokracji bezpośredniej są referenda i inicjatywy ludowe. Referenda są prawnie ustanowione w Konstytucji. W Polsce obywatele mogą podjąć inicjatywę referendalną przez zebranie 500 tys. podpisów.

Z jednej strony w dokumentach partii można znaleźć wiele informacji zachęcających obywateli do budowy społeczeństwa obywatelskiego. Politycy zachęcają do uczestnictwa w procesie podejmowania decyzji. Z drugiej zaś politycy nie wyrażają zgody na przeprowadzenie referendum. Mają lekceważący stosunek dla inicjatyw i żądań obywateli, demonstrując raczej autorytarne narzucanie własnych preferencji. W artykule autorka przedstawia dwa przykłady: decyzję rządu o objęciu obowiązkiem szkolnym dzieci sześcioletnich oraz zrównanie wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn. W obu wypadkach obywatele zebrali wymaganą liczbę podpisów, ale politycy nie zgodzili się na przeprowadzenie powszechnego głosowania. Decydentom trudno sobie wyobrazić, że obywatele są zmotywowani i zdolni do uczestnictwa w procesie podejmowania decyzji. Jest to cecha charakterystyczna władzy. Powód jest prosty – politycy nie chcą się dzielić władzą z obywatelami.

Pełny tekst (pdf)

Literatura

  1. Banaszak B., Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych, Kraków 2000.

  2. Bokszczanin I., Instytucja referendum ratyfikacyjnego w procesie integracji w Europie, [w:] Wymiar społeczny członkostwa Polski w Unii Europejskiej, red. T. Mołdawa, K.A. Wojtaszczyk, A. Szymański, Warszawa 2003.

  3. Czajowski J., Przedstawicielska forma rządów i demokracja bezpośrednia, [w:] Szkice o zasadach i instytucjach ustrojowych II i III Rzeczypospolitej, red. J. Czajowski, M. Grzybowski, Kraków 2002.

  4. Czajowski J., Zasada podziału władz, [w:] Szkice o zasadach i instytucjach ustrojowych II i III Rzeczypospolitej, red. J. Czajowski, M. Grzybowski, Kraków 2002.

  5. Grabowska M., Polska ustawa o referendum ogólnokrajowym (referenda akcesyjne), „Studia Europejskie” 2003/1.

  6. Grabowska S., Formy demokracji bezpośredniej w wybranych państwach europejskich, Rzeszów 2009.

  7. Grabowska S., Instytucja ogólnokrajowej inicjatywy ludowej w wybranych państwach europejskich, Rzeszów 2005.

  8. Grabowska S., Równość szans w dostępie do form demokracji bezpośredniej w wybranych państwach europejskich, [w:] Zasada równości w prawie, red. H. Zięba-Załucka, M. Kijowski, Rzeszów 2004.

  9. Jabłoński M., Wynik referendum, a zasada dyskontynuacji prac parlamentu, „Przegląd Prawa i Administracji” 1998/XLI.

  10. Jastrzębski B., O demokracji bezpośredniej, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie” nr 10, „Nauki Prawne” 1989/1.

  11. Kaźmierczak Z., Rynek pracy w Unii Europejskiej w latach 1990–1994 (problemy i strategia), [w:] Współczesne tendencje w zarządzaniu zasobami pracy, Materiały z międzynarodowej konferencji zorganizowanej przez Katedrę Zarządzania Zasobami Pracy Akademii Ekonomicznej w Krakowie, red. A. Szałkowski, A. Piechnik-Kurdziel, Wydawnictwo Akademia Ekonomiczna, Kraków 1997.

  12. Kotowska I.E., Abramowska-Kmon A., Podnoszenie wieku emerytalnego w kontekście zmian demograficznych w Polsce i Niemczech, [w:] Podnoszenie wieku emerytalnego – diagnoza potrzeb i rekomendacje na przykładzie Polski i Niemiec, red. J. Kucharczyk, E. Kuźmicz, Warszawa 2011.

  13. Kuciński J., Demokracja przedstawicielska i bezpośrednia w trzeciej Rzeczypospolitej, Warszawa 2007.

  14. Litawski J., Bezpośrednie ustawodawstwo ludowe, Kraków 1932.

  15. Marczewska-Rytko M., Szwajcarski model demokracji bezpośredniej, [w:] Stan i perspektywy demokracji bezpośredniej we współczesnym świecie, Lublin 2011.

  16. Mrozowska S., Demokracja uczestnicząca perspektywy europejskiej, [w:] Stan i perspektywy demokracji bezpośredniej we współczesnym świecie, red. M. Marczewsk-Rytko, Lublin 2011.

  17. Musiał-Karg M., Referenda w państwach europejskich – teoria , praktyka, perspektywy, Toruń 2008.

  18. Pietrzak M., Demokracja reprezentacyjna i bezpośrednia w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, [w:] Referendum konstytucyjne w Polsce, red. M.T. Staszewski, Warszawa 1997.

  19. Podolak M., Rola i znaczenie demokracji bezpośredniej we współczesnych państwach, [w:] Polityczne wyzwania współczesnych państw. Perspektywa globalna, t. 1, red. W. Gizicki, Lublin 2011.

  20. Podolak M., Demokratyzacja społeczeństwa polskiego w okresie transformacji, [w:] Aksjologiczny i pragmatyczny wymiar współczesnej polityki, red. D. Walczak-Duraj, Łódź 2011.

  21. Popławska E., Zasada rządów przedstawicielskich i formy demokracji bezpośredniej, [w:] Zasady podstawowe polskiej Konstytucji, red. W. Sokolewicz, Warszawa 1998.

  22. Rachwał M., Demokracja bezpośrednia w procesie kształtowania się społeczeństwa obywatelskiego, Warszawa 2010.

  23. Skrzydło W., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie. Komentarz, Kraków 2002.

  24. Sokolewicz W., Tezy do art. 225, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, t. II, Warszawa 2001.

  25. Szmyt A., Zasady zmiany konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, [w:] Zasady zmiany konstytucji w państwach europejskich, red. R. Grabowski, S. Grabowska, Warszawa 2008.

  26. Ustawa z 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli, Dz.U. 1999 nr 62, poz. 688.

  27. Uziębło P., Inicjatywa ustawodawcza obywateli w Polsce na tle rozwiązań ustrojowych państw obcych, Warszawa 2006.

  28. Zielona księga na rzecz adekwatnych, stabilnych i bezpiecznych systemów emerytalnych w Europie, Komisja Europejska, Bruksela 2010.

 

Podsumowanie

TYTUŁ:
DEMOKRACJA BEZPOŚREDNIA W MYŚLI POLITYCZNEJ WSPÓŁCZESNYCH POLSKICH PARTII POLITYCZNYCH

AUTORZY:
Małgorzata PODOLAK

AFILIACJE AUTORÓW:
... Wydział Politologii UMCS

DODANY PRZEZ:
Justyna Stecko

WYDAWNICTWO:
Humanities and Social Sciences
22 (1/2015)

SŁOWA KLUCZOWE:
demokracja bezpośrednia, partie polityczne, referendum

PEŁNY TEKST:
http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/einh/167

DOI:
10.7862/rz.2015.hss.12

URL:
http://dx.doi.org/10.7862/rz.2015.hss.12

PRAWA AUTORSKIE:
Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów

POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. Ignacego Łukasiewicza; al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów
tel.: +48 17 865 11 00, fax.: +48 17 854 12 60
Administrator serwisu: