Nasze serwisy używają informacji zapisanych w plikach cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie plików cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki, które możesz zmienić w dowolnej chwili. Więcej informacji odnośnie plików cookies.

Obowiązek informacyjny wynikający z Ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw.

Wyłącz komunikat

 
 

Logowanie

Logowanie za pomocą Centralnej Usługi Uwierzytelniania PRz. Po zakończeniu pracy nie zapomnij zamknąć przeglądarki.

Humanities and Social Sciences (dawna nazwa: Ekonomia i Nauki Humanistyczne)

Humanities and Social Sciences
(dawna nazwa: Ekonomia i Nauki Humanistyczne)
21 (3/2014), DOI: 10.7862/rz.2014.hss.49

IDEA KATOLICKIEGO MODERNIZMU W FILOZOFICZNYCH POSZUKIWANIACH MARIANA ZDZIECHOWSKIEGO

Justyna STECKO
Dodany przez: Justyna Stecko

DOI: 10.7862/rz.2014.hss.49

Streszczenie

Artykuł ten jest już kolejnym z cyklu tekstów podejmujących problematykę zagadnień etycznych, które pojawiają się w filozofii polskiej. Również po raz kolejny inspiracją jest koncepcja Mariana Zdziechowskiego, tym razem jednak przedstawione zostanie zagadnienie rzadko podejmowane w analizach i opracowaniach – problematyka inspiracji modernizmem katolickim w filozofii wileńskiego myśliciela. Marian Zdziechowski jest rodzajem pomostu między dwoma stuleciami, między romantyzmem i pozytywizmem, między racjonalizmem i idealizmem, między ideami wschodu i zachodu, między logicznym pojmowaniem świata i ujęciem metafizycznym, między pascalowską wiarą i rozumem. W swych rozważaniach jednak podążał indywidualną drogą, nie pasował do żadnych mód filozoficznych, konsekwentnie trwając przy własnych pryncypiach światopoglądowych.

Marian Zdziechowski próbował uzasadnić możliwość i konieczność wiary w Boga w obliczu wszechogarniającego zła świata. Podejmując polemikę ze świętym Augustynem i ulegając kolejnym fascynacjom myślicieli, takich jak Schopenhauer, Sołowjow czy Schopenhauer, próbował odnależć odpowiedź na – chyba dla mysliciela najważniejsze – pytania dotyczące przyczyn i możliwości przezwyciężenia zła. Budując swój filozoficzny światopogląd w książce Pesymizm, romantyzm i podstawy chrześcijaństwa, Zdziechowski włączał także idee modernizmu katolickiego do swoich intelektualnych poszukiwań. Zadawał podstawowe pytania o modernizm jako wyzwania dla współczesnej wiary oraz o możliwość dialogu z nowymi trendami.

Poszukując odpowiedzi na różnych płaszczyznach, także takich, które służyły pogłębionej refleksji religijnej, przyjmował postawę intelektualisty zaangażowanego w myśl chrzescijańską, jednak wolną od uprzedzeń i lęków przed kreatywnym poszukiwaniem. Celem opracowania jest próba przybliżenia idei modernizmu katolickiego w ujęciu Mariana Zdziechowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki zła i związanego z nią pesymizmu.

Pełny tekst (pdf)

Literatura

  1. Jedynak S., Etyka polska w latach 1863–1918, Warszawa 1977.
  2. Kłoczowski P., Liberalizm kardynała Newmana, „Znak” 1983/8.
  3. Kołakowski L., Uwaga o modernizmie, „Znak” 2002/7.
  4. Kracik J., Antymodernistyczna kampania, „Znak” 2002/7, http://www.znak.com.pl/ znak/kracik566.html.
  5. Krasicki J., Eschatologia i mesjanizm. Studium światopoglądu Mariana Zdziechowskiego, Kraków 1994.
  6. Padoł R., Filozofia religii polskiego modernizmu, Wydawnictwo Literackie Kraków 1982.
  7. Skoczyński J., Pesymizm filozoficzny Mariana Zdziechowskiego, Kraków 1983.
  8. Skoczyński J., Sympatyk modernizmu religijnego, „Znak” 1983/8.
  9. Skoczyński J., Wartość pesymizmu, Kraków 1994.
  10. Stecko J., Próba współczesnej interpretacji koncepcji diabła jako metafory zła na przykładzie myśli Leszka Kołakowskiego, [w:] Etyka a zło, red. D. Probucka, Kraków 2013.
  11. Stomma S., Oczyma świadka, [w:] J. Skoczyński, Wartość pesymizmu, Kraków 1994.
  12. Wesołowska E.N., Działać przed katastrofą, Warszawa 1994.
  13. Zdziechowski M., Pesymizm, romantyzm a podstawy chrześcijaństwa, t. II, Warszawa 1993.
  14. Zdziechowski M., Szkice literackie, Warszawa 1900.

Podsumowanie

TYTUŁ:
IDEA KATOLICKIEGO MODERNIZMU W FILOZOFICZNYCH POSZUKIWANIACH MARIANA ZDZIECHOWSKIEGO

AUTORZY:
Justyna STECKO

AFILIACJE AUTORÓW:
Dr Justyna Stecko, Zakład Nauk Humanistycznych, Wydział Zarządzania, Politechnika Rzeszowska,

DODANY PRZEZ:
Justyna Stecko

WYDAWNICTWO:
Humanities and Social Sciences
21 (3/2014)

SŁOWA KLUCZOWE:
modernizm katolicki, chrześcijaństwo, zło, Zdziechowski

PEŁNY TEKST:
http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/einh/124

DOI:
10.7862/rz.2014.hss.49

URL:
http://dx.doi.org/10.7862/rz.2014.hss.49

DATA WPŁYNIĘCIA DO REDAKCJI:
2014-06-01

PRAWA AUTORSKIE:
Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów

POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. Ignacego Łukasiewicza; al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów
tel.: +48 17 865 11 00, fax.: +48 17 854 12 60
Administrator serwisu: