Nasze serwisy używają informacji zapisanych w plikach cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie plików cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki, które możesz zmienić w dowolnej chwili. Więcej informacji odnośnie plików cookies.

Obowiązek informacyjny wynikający z Ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw.

Wyłącz komunikat

 
 

Logowanie

Logowanie za pomocą Centralnej Usługi Uwierzytelniania PRz. Po zakończeniu pracy nie zapomnij zamknąć przeglądarki.

Budownictwo i Inżynieria Środowiska

Budownictwo i Inżynieria Środowiska
2017.206, DOI: 10.7862/rb.2017.206

BADANIA BUDOWNICTWA LUDOWEGO NA WYBRANYCH PRZYKŁADACH HISTORYCZNYCH MIEJSCOWOŚCI ŁEMKOWSKICH

Marek GOSZTYŁA, Agata MIKRUT
Dodany przez: Artur Szalacha

DOI: 10.7862/rb.2017.206

Streszczenie

Jednym z cenniejszych przykładów budownictwa ludowego Karpat są łemkowskie chałupy. Jednobudynkowa zagroda, mieszcząca pod wspólnym dachem zarówno pomieszczenia mieszkalne jak i gospodarcze, stanowi charakterystyczny dla obszaru Łemkowszczyzny typ zabudowy. Plan funkcjonalny łemkowskich chyż ulegał modyfikacjom, rozbudowom i w zależności od regionu, wykształciły się jego lokalne odmiany. Budynki mieszkalno-gospodarcze, ze względu na rozbudowany plan funkcjonalny, osiągały znaczne długości i wysokości. Chałupy na planie wydłużonego prostokąta, kryte wysokim, spadzistym dachem w swojej niezmienionej formie można było spotkać jeszcze w połowie XX wieku. Obecnie wiele z nich zostało mocno przebudowanych i zaadaptowanych do potrzeb współczesnych użytkowników. W pierwszej części artykułu został przedstawiony dotychczasowy stan badań. Omówiono istotne elementy łemkowskich chyż, charakteryzujące ten rodzaj ludowej architektury. Stały się one podstawą do przeprowadzenia analiz budownictwa ludowego na wybranych miejscowościach. Badania i wnioski zostały opisane w drugiej części artykułu.

Pełny tekst (pdf)

Literatura

[1]  Czajkowski J., Budownictwo Ludowe Podkarpacia, Krajowa Agencja Wydawnicza, Sanok 1997.

[2]  Czajkowski J., Łemkowie w historii i kulturze Karpat. Cz. I, Muzeum Budownictwa Ludowego, Sanok 1995.

[3] Czajkowski J., Zagroda i dom w Beskidzie Niskim, Bieszczadach i na Pogórzu, [w:] Łemkowie-Kultura-Sztuka-Język, Wyd. PTTK KRAJ, Sanok 1983.

[3]  Czajkowski J., Studia nad Łemkowszczyzną, Muzeum Budownictwa Ludowego, Sanok 1999.

[4]  Czajkowski J., Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Sanok 1966, nr 4.

[5]  Gajur J., Od Magury po Osławę. Podróż sentymentalna po Łemkowszczyźnie, Wyd. Arete II, Krosno 2007.

[6]  Karczmarzewski A., Świat Łemków. Etnograficzna podróż po Łemkowszyźnie., Wyd. Libra, Rzeszów 2014.

[7]  Lew S., Budownictwo ludowe dorzecza Sanu w XIX i XX wieku, Wyd. Mitel, Rzeszów 2003.

[8]  Reinfuss R. Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Sanok 1998, nr 34.

[9]  Reinfuss R. Śladami Łemków, Wydawnictwo PTTK „Kraj”, Warszawa 1990.

[10]  Smoczkiewicz L. Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Sanok 1968, nr 7.

Podsumowanie

TYTUŁ:
BADANIA BUDOWNICTWA LUDOWEGO NA WYBRANYCH PRZYKŁADACH HISTORYCZNYCH MIEJSCOWOŚCI ŁEMKOWSKICH

AUTORZY:
Marek GOSZTYŁA (1)
Agata MIKRUT (2)

AFILIACJE AUTORÓW:
(1) Politechnika Rzeszowska
(2) Politechnika Rzeszowska

DODANY PRZEZ:
Artur Szalacha

WYDAWNICTWO:
Budownictwo i Inżynieria Środowiska
2017.206

SŁOWA KLUCZOWE:
Łemkowie, chyże, budynki mieszkalno-gospodarcze, zagroda jednobudynkowa, architektura drewniana, plany funkcjonalne chałup

PEŁNY TEKST:
http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/biis/950

DOI:
10.7862/rb.2017.206

URL:
http://dx.doi.org/10.7862/rb.2017.206

PRAWA AUTORSKIE:
Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów

POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. Ignacego Łukasiewicza; al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów
tel.: +48 17 865 11 00, fax.: +48 17 854 12 60
Administrator serwisu: