Nasze serwisy używają informacji zapisanych w plikach cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie plików cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki, które możesz zmienić w dowolnej chwili. Więcej informacji odnośnie plików cookies.

Obowiązek informacyjny wynikający z Ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw.

Wyłącz komunikat

 
 

Logowanie

Logowanie za pomocą Centralnej Usługi Uwierzytelniania PRz. Po zakończeniu pracy nie zapomnij zamknąć przeglądarki.

Budownictwo i Inżynieria Środowiska

Budownictwo i Inżynieria Środowiska
60/4/13, DOI: 10.7862/rb.2013.60

PRZEMIANY PRZESTRZENNE SKAWINY NA TLE STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH W PIERWSZEJ POŁOWIE XIX WIEKU

Michał KRUPA
Dodany przez: Katarzyna PIETRUCHA-URBANIK

DOI: 10.7862/rb.2013.60

Streszczenie

Praca dotyczy przemian przestrzennych, jakie zaszły w tkance urbanistycznej miasta Skawiny w pierwszej połowie XIX wieku na tle stosunków gospodarczych panujących w mieście. Skawina jest położona około 15 km na południowy-zachód od Krakowa. Obecnie przez wielu jest kojarzona jako miasto przemysłowe związane
z hutą aluminium oraz elektrownią. Mało kto wie, że została założona jeszcze
w średniowieczu przez króla Kazimierza Wielkiego. Położenie przy ówczesnej granicy państwa oraz na ważnych w owych czasach traktach handlowych łączących Śląsk oraz Morawy z Zagłębiem Solnym na ziemi krakowskiej spowodowało, że do połowy XVII wieku miasto bardzo dobrze się rozwijało i było liczącym się ośrodkiem handlowym. Regres gospodarczy był spowodowany głównie zniszczeniami wojennymi w trakcie „potopu szwedzkiego”. W 1772 roku w wyniku pierwszego rozbioru Polski Skawina znalazła się w zaborze austriackim, w utworzonej wówczas prowincji cesarstwa zwanej Galicją. Była wówczas małym miastem rolniczo-handlowym z reliktami średniowiecznych umocnień obronnych świadczących o jej dawnej pozycji. Symptomy podniesienia się miasta z marazmu pojawiły się dopiero w drugiej połowie XIX wieku, kiedy w Skawinie zaczęto wznosić pierwsze zakłady przemysłowe. Kolejne ożywienie gospodarcze nastąpiło w momencie uruchomienia linii kolejowej z Krakowa do Oświęcimia przez Skawinę. Zaowocowało to budową kolejnych zakładów, a także zmianami w układzie urbanistycznym miasta. Zmiany te zostały przeprowadzone głównie w otulinie średniowiecznej tkanki urbanistycznej, dzięki czemu układ urbanistyczny Skawiny
z okresu lokacji nie został zniszczony.

Pełny tekst (pdf)

Literatura

[1]  Mączak A. (red.): Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, t. I, II.
       Wydaw. Wiedza Powszechna, Warszawa 1981.

[2]  Krupa M.: Rozwój przestrzenny i architektura Skawiny w XIX i 1 połowie XX wie-
       ku. Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej, Kraków 2011 (praca niepubli-
       kowana).

[3]  Kuśnierz-Krupa D.: Skawina w średniowieczu. Zagadnienia urbanistyczno-archi-
       tektoniczne. Wydaw. Politechniki Krakowskiej, Kraków 2012.

[4]  Beiersdorf Z., Laskowski A. (red.): Rozwój przestrzenny miast galicyjskich położo-
       nych między Dunajcem a Sanem w okresie autonomii galicyjskiej. Jasło 2001.

[5]  Skawina. Studium historyczno-urbanistyczne, t. I-III, opr. S. Rusińska. PP PKZ
       o. Kraków, PDN-H, Kraków 1978-1979.

Podsumowanie

TYTUŁ:
PRZEMIANY PRZESTRZENNE SKAWINY NA TLE STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH W PIERWSZEJ POŁOWIE XIX WIEKU

AUTORZY:
Michał KRUPA

AFILIACJE AUTORÓW:
Politechnika Rzeszowska

DODANY PRZEZ:
Katarzyna PIETRUCHA-URBANIK

WYDAWNICTWO:
Budownictwo i Inżynieria Środowiska
60/4/13

SŁOWA KLUCZOWE:
Skawina, XIX wiek, układ urbanistyczny

PEŁNY TEKST:
http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/biis/71

DOI:
10.7862/rb.2013.60

URL:
http://dx.doi.org/10.7862/rb.2013.60

DATA WPŁYNIĘCIA DO REDAKCJI:
2014-11-14

PRAWA AUTORSKIE:
Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów

POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. Ignacego Łukasiewicza; al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów
tel.: +48 17 865 11 00, fax.: +48 17 854 12 60
Administrator serwisu: