Nasze serwisy używają informacji zapisanych w plikach cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie plików cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki, które możesz zmienić w dowolnej chwili. Więcej informacji odnośnie plików cookies.

Obowiązek informacyjny wynikający z Ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw.

Wyłącz komunikat

 
 

Logowanie

Logowanie za pomocą Centralnej Usługi Uwierzytelniania PRz. Po zakończeniu pracy nie zapomnij zamknąć przeglądarki.

Budownictwo i Inżynieria Środowiska

Budownictwo i Inżynieria Środowiska
2014.89, DOI: 10.7862/rb.2014.89

ZASOBY I MOŻLIWOŚCI ZAGOSPODAROWANIA WÓD TERMALNYCH W REJONIE POGÓRZA ŚRODKOWOBESKIDZKIEGO, BESKIDU ŚRODKOWEGO ORAZ BESKIDU LESISTEGO

Marek HAJTO

DOI: 10.7862/rb.2014.89

Streszczenie

Artykuł przedstawia wyniki oszacowań zasobów energii geotermalnej zakumulowanej w utworach formacji fliszowej oraz w skałach podłoża fliszu karpackiego
w rejonie polskiej części Karpat wschodnich, od południka Gorlic, po Bieszczady. Obszar ten obejmuje powierzchnię ok. 9830 km2, co stanowi ok. 3,2% powierzchni Polski. Przedstawiono także lokalizację perspektywicznych stref oraz wskazano możliwości i kierunki optymalnego wykorzystania wód geotermalnych do celów ciepłowniczych i/lub balneoterapeutycznych w omawianym rejonie. Prezentowane wyniki badań są efektem pogłębionych analiz, wykonanych w ramach prac statutowych Katedry Surowców Energetycznych AGH wykonanych na kanwie projektu pt. ”Atlas geotermalny Karpat wschodnich”, zrealizowanego przez AGH na zlecenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w latach 2010-2013. Obliczenia zasobów przeprowadzono z uwzględnieniem przyjętej klasyfikacji zasobów energii geotermalnej - zgodnie z diagramem McKelvey’a. Podano wielkości szacunkowe energii zakumulowanych w poszczególnych zbiornikach geotermalnych, a wyniki obliczeń odniesiono do wielkości zasobów energii geotermalnej zakumulowanych w innych regionach Polski. Relatywnie niski potencjał geotermalny stwierdzono zarówno w obrębie utworów fliszowych, jak i w zbiornikach geotermalnych mezozoiczno-paleozoicznego podłoża Karpat fliszowych. Przeprowadzone analizy wskazują, że utwory miocenu, występujące pod nasunięciem fliszu, lokalnie charakteryzują się korzystnymi własnościami zbiornikowymi. Najbardziej interesująco, z punktu widzenia możliwości wykorzystania wód geotermalnych do celów grzewczych, prezentuje się rejon Błędowej Zgłobieńskiej, ok. 15 km na zachód od Rzeszowa. Według oszacowań możliwe jest tam uzyskanie wydajności ujęć wód termalnych na poziomie ok. 30 m3/h, o temperaturze ok. 72oC i mineralizacji ok. 54 g/dm3.

Pełny tekst (pdf)

Literatura

  [1]   Bieda F. Geroch S., Koszarski L., Książkiewicz M., Żytko K., 1963: tratigraphie des Karpates externes Polonaise. Biuletyn Instytutu Geologicznego, 181: 5-174.

  [2]   Bromowicz J., Górniak K., Przystaś G., Rembiś M., 2001: Wyniki badań petrograficznych typowych litofacji zbiornikowych fliszu karpackiego. [W:] Kuśmierek et al. (red.): Charakterystyka parametrów petrofizycznych fliszowych serii ropogazonośnych Karpat polskich. Polish Journal of Mineral Resources, 4: 31-75.

  [3]   Chowaniec J., Poprawa D., Witek K., 2001: Występowanie wód termalnych w polskiej części Karpat. [W:] Rola energii geotermalnej w zrównoważonym rozwoju regionów”, IV Seminarium Bukowina Tatrzańska, 8-10 Października 2001, Wyd. IGSMiE PAN. Kraków. 89-114.

  [4]   Gluško V. V., 1968: Tektonika i neftegazonosnost’ Karpat i prilegajŭŝcih progibov. Nedra, Moskva, 1-263.

  [5]   Głowacki E., Karnkowski P., Żak C., 1963: Prekambr i kambr w podłożu przedgórza Karpat środkowych i w Górach Świętokrzyskich. Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego, 33, 3: 321-338.

  [6]   Górecki W. (red.), 2011: Atlas zasobów wód i energii geotermalnej Karpat zachodnich. Wyd. AGH KSE, Kraków.

  [7]   Hajto M., 2013: Ocena zasobów wód i energii geotermalnej w Karpatach wschodnich [W:] Atlas zasobów wód i energii geotermalnej Karpat zachodnich. Wyd. AGH KSE, Kraków 499-595.

  [8]   Jankowski L., Kopciowski R., Ryłko W., 2004: Geological Map of the Outer Carpatians: Borderlands of Poland, Ukraine and Slovakia 1:200 000. Wydawnictwo PIG, Warszawa.

  [9]   Kijakowa S., Moryc W., 1991: Nowe stanowisko z epikontynentalnymi utworami kredy dolnej w rejonie Dębicy. Kwartalnik Geologiczny, 35, 4: 421- 436.

[10]   Kondracki J., 2009: Geografia regionalna Polski. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

[11]   Książkiewicz M., 1972: Budowa geologiczna Polski. IV – Tektonika, 3-Karpaty. Wyd. Geol. Warszawa, 228: 1-228.

[12]   Kuśmierek J., 1984: Uzasadnienie perspektyw ropo- i gazonośności formacji fliszowej we wschodniej części polskich Karpat i propozycje udokumentowania zasobów. [W:] Ocena prognoz i efektywności poszukiwań ropy i gazu ziemnego w Polsce. Materiały Konferencji Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi, PAN. Wydawnictwa AGH, Kraków, 27-49.

[13]   Kuśmierek J., 1990 – Zarys geodynamiki centralnokarpackiego basenu naftowego. Polska. Prace Geol. Kom. Nauk Geol. PAN. Oddz. w Krakowie, 1-135.

[14]   Kuśmierek J. (red.) et. al., 2001a: Charakterystyka parametrów petrofizycznych fliszowych serii ropogazonośnych Karpat Polskich. Polish Journal of Mineral Resources. Kraków. Towarzystwo Geosynoptyków „GEOS”.

[15]   Kuśmierek J. et al., 1991-94: Bilans zasobów węglowodorów basenu centralnokarpackiego. Projekt badawczy nr 9 0427 91 01, finansowany przez KBN, Warszawa, 1-105.

[16]   Kuśmierek J., Semyrka R., 2003: Zmienność cech zbiornikowych przestrzeni porowo-szczelinowej piaskowców karpackich i ich kwalifikacja naftowa. Przegląd Geologiczny, 51(9): 732-743.

[17]   Kuśmierek J., Baran U., Golonka J., 2013: Charakterystyka tektoniczna i geologiczna wschodniej części Karpat polskich oraz strefy transgranicznej z Ukrainą. [W:] Górecki (red.) - Atlas geotermalny Karpat wschodnich. Wyd. AGH KSE, Kraków.

[18]   Lenk T., 1980: Charakterystyka facjalno-strukturalna serii zbiornikowych fliszu karpackiego w aspekcie poszukiwań naftowych. Prace IGNiG, Kraków.

[19]   Maksym A., Liszka B., Petrosiak M., 1998: Analiza geologiczno – geofizyczna utworów autochtonicznych miocenu i jego podłoża w rejonie Sędziszów – Rzeszów – Zalesie. Etap I. Podłoże trzeciorzędu. Arch. Biura Geologicznego Geonafta, Jasło.

[20]   Moryc W., 1971a: Katalog wierceń górnictwa naftowego w Polsce. Synklinorium Miechowskie, Wyd. Geol. Warszawa. 223-322.

[21]   Moryc W., 1971b: Trias Przedgórza Karpat środkowych. Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego, 41, 3: 419-484.

[22]   Moryc W., 1971c: Trias przedgórza Karpat Środkowych. Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego, 41, 3: 419-486.

[23]   Moryc W., 1992: Budowa geologiczna utworów podłoża miocenu w rejonie Sędziszów Młp. – Rzeszów i ich perspektywiczność. Nafta-Gaz, 9-10: 205-223.

[24]   Moryc W., 1995: Lądowe utwory paleogenu na obszarze przedgórza Karpat. Nafta-Gaz, 5: 181-195.

[25]   Moryc W., 1996: Budowa geologiczna podłoża miocenu w rejonie Pilzno – Dębica – Sędziszów Małopolski. Nafta-Gaz, 12: 521-550.

[26]   Moryc W., 1997: The Lower Cretaceous in the pre – Miocene substratum of the southern part of the Carpathian Foredeep in Poland. Annal. Societ. Geol. Polon. 67: 287-296.

[27]   Moryc W., Łydka K., 2000: Sedimentation and tectonics of the Upper Proterozoic-Lower Cambrian deposits of the southern Małopolska Massif (SE Poland). Kwartalnik Geologiczny, 44, 1: 47-58.

[28]   Oszczypko N., 2006: Powstanie i rozwój polskiej części zapadliska przedkarpackiego. Przegląd Geologiczny, 54, 5: 396-403.

[29]   Pazdro Z., Kozerski B., 1990: Hydrogeologia ogólna. Wydanie IV, uzupełnione. Wyd. Geol., Warszawa: 1-624.

[30]   Porowski A., 2006: Origin of mineralized waters in the Central Carpathians Synclinorium, SE Poland. Studia Geol. Pol. Hydrogeology and Hydrogeochemistry, 125:
1-67.

[31]   Samsonowicz J., 1955: O górnym prekambrze (ryfeju) w Polsce. Przegląd Geologiczny, 3, 12: 588-589.

[32]   Świderski B., 1952: Z zagadnień tektoniki Karpat północnych. Prace Instytutu Geologicznego, Warszawa. 8.

[33]   Świdziński H., 1947: Słownik stratygraficzny północnych Karpat fliszowych. Biuletyn PIG, 37, Warszawa.

[34]   Urbaniec A., Bobrek L., Świetlik B., 2010: Litostratygrafia i charakterystyka mikropaleontologiczna utworów kredy dolnej w środkowej części przedgórza Karpat. Przegląd Geologiczny, 58, 12: 1161-1175.

[35]   Żytko K. (red.), 1973: Przewodnik geologiczny „Po wschodnich Karpatach fliszowych”. Wyd. Geol. Warszawa. 1-222.

[36]   Żytko K., Gucik S., Oszczypko. N., Zając R., Garlicka I., Nemčok J., Eliaš M., Menčik E., Dvorak J., Stranik Z., Rakuš M., Matejovska O., 1989: Geological Map of the Western Outer Carpathians and their foreland without Quaternary formations, [In:] Poprawa D., Nemčok J., (eds.) Geological Atlas of the Western Carpathians and their Foreland. Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa, Poland.

Podsumowanie

TYTUŁ:
ZASOBY I MOŻLIWOŚCI ZAGOSPODAROWANIA WÓD TERMALNYCH W REJONIE POGÓRZA ŚRODKOWOBESKIDZKIEGO, BESKIDU ŚRODKOWEGO ORAZ BESKIDU LESISTEGO

AUTORZY:
Marek HAJTO

AFILIACJE AUTORÓW:
AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie

WYDAWNICTWO:
Budownictwo i Inżynieria Środowiska
2014.89

SŁOWA KLUCZOWE:
energia geotermalna, zasoby geotermalne, Karpaty wschodnie, Beskidy

PEŁNY TEKST:
http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/biis/190

DOI:
10.7862/rb.2014.89

URL:
http://dx.doi.org/10.7862/rb.2014.89

DATA WPŁYNIĘCIA DO REDAKCJI:
2014-11-06

PRAWA AUTORSKIE:
Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów

POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. Ignacego Łukasiewicza; al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów
tel.: +48 17 865 11 00, fax.: +48 17 854 12 60
Administrator serwisu: