Nasze serwisy używają informacji zapisanych w plikach cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie plików cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki, które możesz zmienić w dowolnej chwili. Więcej informacji odnośnie plików cookies.

Obowiązek informacyjny wynikający z Ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw.

Wyłącz komunikat

 
 

Logowanie

Logowanie za pomocą Centralnej Usługi Uwierzytelniania PRz. Po zakończeniu pracy nie zapomnij zamknąć przeglądarki.

Budownictwo i Inżynieria Środowiska

Budownictwo i Inżynieria Środowiska
2014.125, DOI: 10.7862/rb.2014.125

PODATNOŚĆ NA DEGRADACJĘ ZBIORNIKA ZAPOROWEGO SOLINA

Lilianna BARTOSZEK, Dorota CZECH

DOI: 10.7862/rb.2014.125

Streszczenie

W pracy dokonano oceny podatności na degradację zbiornika zaporowego Solina utworzonego na rzece San. W wyniku przeprowadzonej oceny parametrów morfometrycznych i hydrologicznych zbiornik Solina zakwalifikowano do I kategorii odporności na degradację. Przynależność do tej kategorii świadczy o wysokiej odporności zbiornika Solina na odziaływanie jego zlewni. Decydujący wpływ na jego wysoką odporność na degradację mają takie parametry obiektu, jak: głębokość średnia, procent stratyfikacji wód, stosunek powierzchni dna czynnego do objętości epilimnionu oraz współczynnik Schindlera. W rezultacie przeprowadzonej analizy cech środowiskowych zlewnię zbiornika Solina zaszeregowano do trzeciej grupy podatności na dostawę materii. Stosunkowo dużym możliwościom uruchomienia ładunku obszarowego w zlewni sprzyjają: przepływowy typ bilansowy jeziora, wysoki średni spadek terenu zlewni, niski procent obszarów bezodpływowych oraz wysoki współczynnik Ohlego. W latach 2005-2006 odnotowano kilkakrotnie wyższy ładunek rzeczywisty fosforu w stosunku do ładunku niebezpiecznego docierający ze zlewni do zbiornika. Na tej podstawie stwierdzono, że obiekt jest w bardzo dużym stopniu narażony na postępujący proces degradacji, jeśli nie nastąpi aktywizacja działań ochronnych w jego zlewni. Po zestawieniu I kategorii odporności zbiornika Solina i trzeciej grupy podatności jego zlewni na uruchomienie ładunku zanieczyszczeń uzyskano II typ układu środowiskowego zlewnia-
-zbiornik charakteryzujący się umiarkowanym postępem procesu eutrofizacji wód, przy czym niekorzystnym warunkom panującym w zlewni przeciwstawia się wysoka naturalna odporność zbiornika zaporowego Solina na proces degradacji.

Pełny tekst (pdf)

Literatura

  1. Bajkiewicz-Grabowska E.: Obieg materii w systemach rzeczno-jeziornych. Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2002.
  2. Bartoszek L., Tomaszek J.A.: Relationships between phosphorus distribution and major components in the bottom sediments of the Solina-Myczkowce Reservoirs. Archives of Environmental Protection, vol. 34, no 3, 2008, pp. 151-161.
  3. Bartoszek L., Koszelnik P., Tomaszek J.: Dynamika zmian fosforu w dopływach zbiornika solińskiego. I Kongres Inżynierii Środowiska, Monografie Komitetu Inżynierii Środowiska PAN, nr 11, 2002, s. 233-249.
  4. Bartoszek L., Koszelnik P., Tomaszek J.A.: Obciążenie zewnętrzne i retencja fosforu w zbiornikach zaporowych Solina–Myczkowce. Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, Budownictwo i Inżynieria Środowiska, nr 56, 2009, s. 5-15.
  5. Gałczyński Ł.: Eutrofizacja wód – problem cywilizacji. Gaz, Woda i Technika Sanitarna, nr 12, 2008, s. 34-37.
  6. Giziński A.: Środowiskowe skutki regulacji rzek. Gospodarka Wodna, nr 11, 2003, s. 470-478.
  7. Grochowska J., Teodorowicz M.: Ocena możliwości oddziaływania zlewni na jeziora górnej Pasłęki oraz podatności tych jezior na degradację. Acta Sci. Pol., Formatio Circumiectus, vol. 5, nr 1, 2006, s. 99-111.
  8. Gruca-Rokosz R., Tomaszek J.A.: Temperature and oxygen profiles in the Solina reservoir. Environment Protection Engineering, vol. 28, no 1, 2002, pp. 81-89.
  9. Izydorczyk K., Frątczak W., Drobniewska A., Badowska M., Zalewski M.: Zastosowanie stref ekotonowych w ograniczaniu zanieczyszczeń obszarowych, [w:] Ochrona i rekultywacja jezior, R. Wiśniewsk (red.). Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych Oddział Toruń, 2010, s. 63-71.
  10. Kajak Z.: Eutrofizacja nizinnych zbiorników zaporowych. Procesy biologicznew ochronie i rekultywacji nizinnych zbiorników zaporowych. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Łódź 1995, s. 33-41.
  11. Kasza H.: Zbiorniki zaporowe. Znaczenie – eutrofizacja – ochrona. Wydawnictwo Akademii Techniczno-Humanistycznej, Bielsko-Biała 2009.
  12. Koszelnik P.: Źródła i dystrybucja pierwiastków biogennych na przykładzie Zespołu Zbiorników Zaporowych Solina-Myczkowce. Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2009.
  13. Kozicki Z.: Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce. Wydawca Agencja Paweł Janik, Zielonczyn 2011.
  14. Krukar W.: Solina. Jezioro solińskie i jego okolica. Mapa dla każdego turysty, żeglarza i wędkarza, skala 1:25000. Wydawnictwo Ruthenus, http://www.bieszczady.net.pl/mapasolina.php (7 kwietnia 2014 r.).
  15. Kudelska D., Cydzik D., Soszka H.: Wytyczne monitoringu podstawowego jezior. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa 1994.
  16. Łuczyszyn J., Tomaszek J.A.: Analiza pracy oczyszczalni ścieków w Polańczykuw aspekcie ochrony zbiornika solińskiego. Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, Budownictwo i Inżynieria Środowiska, nr 58, 2011, s. 157-170.
  17. Mapa batymetryczna zbiornika zaporowego Solina, http://www.city.net.pl//ptycho/grafika/sol200.jpg (7 kwietnia 2014 r.).
  18. Mapa podziału hydrograficznego Polski. Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej– Geoportal KZGW, http://geoportal.kzgw.gov.pl/imap/ (7 kwietnia 2014 r.).
  19. Neverova-Dziopak E., Kowalczyk E., Bartoszek L., Koszelnik P.: Ocena stanu troficznego zbiornika zaporowego Solina. Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, Budownictwo i Inżynieria Środowiska, vol. 58, nr 2, 2011, s. 197-208.
  20. Płużański A.: Nutrient loads in small mountain watersheds of the Solina reservoir. Ekol. Pol., no 38, 1990, pp. 337-354.
  21. Raport z realizacji wojewódzkiego cyklu kontrolnego pt. „Ochrona wód Zbiornika Solina przed zanieczyszczeniami”. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie, Rzeszów 2013.
  22. Skiba W.: San. Ocena stanu i jakości wód płynących oraz zbiornika zaporowego Solina,www.biblioteka.sanok.pl/www/pdf/sanocena.pdf (7 kwietnia 2014 r.).
  23. Starmach K., Wróbel S., Pasternak K.: Hydrobiologia. Limnologia. PWN, Warszawa 1976.
  24. Traczewska T.M.: Problemy ekologiczne zbiorników retencyjnych w aspekcie ich wielofunkcyjności. EuropeanSymposiumAnti-FloodDefences – Today’sProblems, Paris – Orleans 2012.
  25. Zimoch I.: Symulacja wpływu oczyszczalni ścieków w Myślenicach na eutrofizację wód zbiornika Dobczyce. Ochrona Środowiska, vol. 81, nr 2, 2001, s. 21-24.

Podsumowanie

TYTUŁ:
PODATNOŚĆ NA DEGRADACJĘ ZBIORNIKA ZAPOROWEGO SOLINA

AUTORZY:
Lilianna BARTOSZEK (1)
Dorota CZECH (2)

AFILIACJE AUTORÓW:
(1) Politechnika Rzeszowska
(2) Politechnika Rzeszowska

WYDAWNICTWO:
Budownictwo i Inżynieria Środowiska
2014.125

SŁOWA KLUCZOWE:
odporność na degradację, oddziaływanie zlewni, kategoria zagrożenia, typ ukła-du środowiskowego

PEŁNY TEKST:
http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/biis/151

DOI:
10.7862/rb.2014.125

URL:
http://dx.doi.org/10.7862/rb.2014.125

DATA WPŁYNIĘCIA DO REDAKCJI:
2014-07-31

PRAWA AUTORSKIE:
Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów

POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. Ignacego Łukasiewicza; al. Powstańców Warszawy 12, 35-959 Rzeszów
tel.: +48 17 865 11 00, fax.: +48 17 854 12 60
Administrator serwisu: